Advies

Indirecte verlichting in de woonkamer: lampen, hoogtes en ideeën

Welke lampen zacht, indirect licht geven, op welke hoogte up-and-down-wandlampen hangen, hoeveel lumen je nodig hebt en waar lichtstaven werken.

Door de redactie van DecoHarmonie9 min leestijd

Wandlamp BOKI van travertin werpt 's avonds warm licht op de muur boven een houten dressoir

Indirecte verlichting in de woonkamer betekent dat het licht eerst op muur of plafond valt en van daaruit zacht en zonder verblinding terugkaatst in de kamer. Het eenvoudigst lukt dat met up-and-down-wandlampen op 160 tot 180 cm hoogte, met slanke lichtstaven 10 tot 30 cm voor de muur en met wandlampen met achtergrondverlichting, waarvan de lichtbron verborgen blijft. Plan indirect licht als tweede laag naast de basisverlichting, want om te lezen of te spelen is het alleen niet genoeg.

Wat is indirecte verlichting en hoe verschilt die van direct licht?

Direct licht valt zonder omweg op tafel, boek of vloer. Het is efficiënt, werpt duidelijke schaduwen en kan verblinden als je in de lichtbron kijkt. Indirect licht wordt teruggekaatst door een oppervlak. De muur of het plafond wordt zelf een grote, zachte lichtbron, schaduwen worden vlak en de kamer lijkt hoger en ruimer.

Soort lichtZo werkt hetTypische lampenGoed voor
Directfel, gericht, duidelijke schaduwenspots, leeslampen, hanglampen met open kaplezen, eten, werken
Diffuusrondom zacht, nauwelijks schaduwopaalglas, papier, stoffen kappenbasislicht, gezelligheid
Indirectheel zacht, geen verblinding, kamer lijkt groterup-and-down-wandlampen, lichtstaven, wandlampen met achtergrondverlichtingsfeer, tv kijken, avondlicht

Een goed verlichte woonkamer mengt alle drie. Het basisprincipe van de lichtlagen leggen we uit in de gids De woonkamer goed verlichten. Hier gaat het om de indirecte laag: welke lampen die geven, waar ze horen en hoe fel ze moeten zijn.

Welke lampen geven indirect licht in de woonkamer?

Type lampLichteffectMontage en afstandVoorbeeld
Up-and-down-wandlamptwee lichtbundels op de muur, rekt de ruimte opmidden op 160–180 cm, 2–3 m tussen de lampenBOKI, DALA, NOSCA
Wandschaal (uplight)licht naar boven op muur en plafondminstens 40–60 cm afstand tot het plafondHJALTE
Wandlamp met achtergrondverlichtinglichtkrans of strijklicht achter het objectop ooghoogte of lager als rijHALO, ANKA, TINDRA
Lichtstaaf als staande lamplichtgevende lijn die de muur oplicht10–30 cm voor de muur of in de hoekJULA, EBBA
Lichtstaaf aan een kabelverticale lichtlijn zonder standruimtetussen vloer en plafond gespannenPIRA, LUMA
Uplighterlicht volledig naar het plafondvraagt een licht plafond vanaf ongeveer 2,40 mklassieke staande lamp met schaal
LED-profiel in een lichtkoofgelijkmatige band aan het plafondgipswerk en erkende elektricien nodigbouwkundige oplossing

Hoe hoog monteer je wandlampen voor indirecte verlichting?

Voor up-and-down-wandlampen in de woonkamer ligt het midden van de lamp 160 tot 180 cm boven de vloer. Zo kijk je staand niet in de lichtopeningen, en vanaf de bank zit de lamp prettig boven je blikveld. Tussen de bovenkant en het plafond blijft minstens 40 tot 60 cm vrij, anders ontstaat er een felle vlek op het plafond in plaats van een zachte waaier. In een rij is 2 tot 3 m tussen de lampen ideaal. De precieze hoogtes voor bank, tv en gang staan in de gids Wandlamp in de woonkamer.

  • BOKI is een travertin cilinder van 32 cm hoog (6,5 cm breed) op massief hout in notenkleur, met twee E27-fittingen en dimbaar met een compatibele dimmer.
  • DALA is een terrazzo zuil van 60 cm hoog (8 cm breed), waarvan het licht aan beide uiteinden naar buiten komt. Als paar naast dressoir of open haard oogt ze architectonisch.
  • PACHO van Viola Calacatta-marmer is 24 cm hoog, steekt maar 9 cm uit de muur en is dimbaar met dimbare lichtbronnen.
  • NOSCA is een aluminium lamp van slechts 4 cm diep in zes breedtes van 8 tot 32 cm, ook in warm wit 3000 K. De bredere uitvoeringen zijn geschikt als ingetogen sfeerlicht achter de bank.

Alle modellen met licht naar boven en naar beneden vind je bij de wandlampen voor de woonkamer. Wie ’s avonds de lichtsterkte wil regelen, filtert op dimbare wandlampen.

Indirecte verlichting op de muur: strijklicht voor structuur

Strijklicht ontstaat als het licht heel vlak langs de muur strijkt. Het benadrukt elke structuur: kalkstuc, houten betimmering, natuursteen. Dat is de meest elegante vorm van indirecte wandverlichting in de woonkamer, maar ook de eerlijkste. Oneffenheden in het stucwerk en plamuurranden worden zichtbaar.

  • HALO is een travertin schijf van slechts 10 cm doorsnede. De lichtbron zit verborgen erachter; afhankelijk van de montage strijkt het licht naar boven of naar beneden. G4-fitting, LED niet inbegrepen.
  • ANKA is een smalle travertin lijst van 2,5 cm in 55 of 90 cm hoogte met geïntegreerde LED in warm wit 3000 K, die indirect vanachter de steen op de muur schijnt. Dimbaar met een externe dimmer.
  • TINDRA is een raster van houten latten met verborgen LED’s (37 × 37, 80 × 41 of 120 × 46 cm). Boven de bank wordt het een lichtgevend wandobject.
  • HJALTE stapelt drie marmeren kegels tot een wandschaal van 22 cm breed, die haar licht naar boven geeft. Warmwitte G9-LED inbegrepen.
Wandlamp PIRJO, travertin blok met downlight – travertin balk met houtkleurige houder, productfotoCollectie · 71 modellenWandlampen van travertin & natuursteenBekijk alle 71 modellen

Welke staande lamp geeft indirect licht in de woonkamer?

De eenvoudigste indirecte verlichting zonder boren is een staande lamp die naar de muur schijnt. De klassieke uplighter werpt zijn licht volledig tegen het plafond. Dat werkt goed als het plafond wit is en minstens zo’n 2,40 m hoog. Ruimtebesparender zijn slanke LED-lichtstaven, die een verticale lichtlijn op de muur tekenen.

  • JULA heeft een lichtstaaf van 150 cm lang en slechts 1,6 cm doorsnede op een voet van Ø 20 cm. Een diffusor aan de zijkant stuurt het licht naar de muur vlakbij.
  • EBBA is een opaalwitte lichtstaaf op een sokkel van 8 cm breed, 100, 140 of 160 cm hoog, met voeding via USB-C.
  • PIRA en LUMA zijn lichtstaven van 80 of 120 cm lang, die aan een draad of kabel tussen vloer en plafond worden gespannen. Ze hebben geen voet nodig en passen in smalle nissen.

Zet een lichtstaaf 10 tot 30 cm voor de muur of direct in een hoek van de kamer. In de hoek verdubbelt het effect, omdat twee muren het licht terugkaatsen. Hoe je de juiste staande lamp voor bank en leeshoek vindt, laten de gidsen Staande lamp voor de woonkamer en Booglamp zien. Meer modellen vind je bij de staande lampen voor de woonkamer.

Hoe lukt indirecte plafondverlichting in de woonkamer?

Indirecte plafondverlichting laat het plafond zelf oplichten. Daarvoor zijn er drie manieren:

  1. Lichtkoof met LED-profiel: een verlaagde rand van gipsplaat verbergt een LED-strip die naar het plafond schijnt. Het resultaat is een gelijkmatige lichtband, maar je hebt gipswerk en een erkende elektricien nodig.
  2. Wandlampen met licht naar boven: up-and-down-modellen en wandschalen zoals HJALTE verlichten het bovenste deel van de muur en het plafond zonder verbouwing. Houd daarbij 40 tot 60 cm afstand tot het plafond.
  3. Plafondlampen die naar het plafond stralen: bij ILSE schemert het licht tussen gebogen houten lamellen door en tekent een warme krans van strepen op het plafond, terwijl een opaalwitte acrylschijf naar beneden schijnt. INKA geeft licht naar beneden en opzij, waarbij het houten raster zichtbaar wordt.

Witte plafonds kaatsen het grootste deel van het licht terug, donkere plafonds slikken het op. Bij een gekleurd of met hout bekleed plafond plan je daarom meer lumen in of kies je voor wandlicht in plaats van plafondlicht. Meer houten modellen vind je bij de houten plafondlampen.

Hoeveel licht heeft een woonkamer met indirecte verlichting nodig?

Voor een woonkamer reken je in totaal met 100 tot 150 lumen per vierkante meter uit alle lampen samen. Indirect licht verliest bij elke reflectie een deel van zijn lichtsterkte. Moet het de kamer alleen dragen, dan heb je duidelijk meer lumen nodig dan bij direct licht. Als sfeerlaag is een derde tot de helft van de totale hoeveelheid genoeg.

WoonkamerLumen totaalwaarvan indirect (sfeer)Voorbeeld
12 m²1 200–1 800 lm400–900 lm2 up-and-down-wandlampen
20 m²2 000–3 000 lm700–1 500 lm2 wandlampen en 1 lichtstaaf in de hoek
30 m²3 000–4 500 lm1 000–2 200 lm3–4 wandlampen, 1–2 lichtstaven, strijklicht op een accentmuur

Kies voor alle indirecte lampen dezelfde lichtkleur, in de woonkamer 2700 tot 3000 K. Meng je 3000 K op de muur met 4000 K aan het plafond, dan oogt de kamer vlekkerig. Meer daarover in de gids Lichtkleur, kelvin en lumen. Of een lamp dimbaar is, staat altijd in de productbeschrijving. De verschillen tussen geïntegreerde LED en een vervangbare lichtbron lees je in de gids Dimbare LED-plafondlampen.

Ideeën voor indirecte verlichting in de woonkamer

  • Achter de bank: twee up-and-down-lampen elk 20 tot 40 cm binnen de zijkanten van de bank, midden op 150 tot 170 cm. Het licht omlijst de zithoek zonder te verblinden.
  • Naast de tv: indirect licht opzij of achter het scherm ontlast de ogen bij het tv-kijken, omdat het contrast tussen het lichte beeld en de donkere muur kleiner wordt. De lamp mag niet in het scherm weerspiegelen.
  • Bij de boekenkast: twee smalle lijsten zoals ANKA links en rechts van de kast tekenen een rustige lichtrand.
  • In de lege hoek: een lichtstaaf of een lichtzuil zoals KAJA van geribbeld glas (125 of 155 cm, warmwitte LED) haalt de donkere hoek de kamer in.
  • Boven het dressoir: een paar wandlampen met licht naar boven en naar beneden of een lichtgevend object zoals YLVA van gedraaide houten lamellen (110 of 145 cm).
  • Bij het raam: licht dat op het gordijn valt, maakt van het zwarte raamgat ’s avonds een warm vlak.

Ook ILVA past in de hoek: twee lichtbanden draaien spiraalvormig omhoog; het licht is dimbaar en instelbaar in drie lichtkleuren, de hoogte is 152 cm. Zacht basislicht van boven vul je aan met een papieren bol, zoals beschreven in de gids Papieren lamp. Hoe een hanglamp naast de bank of boven de salontafel werkt, laat de gids Hanglamp in de woonkamer zien.

Welke fouten moet je bij indirect licht vermijden?

  • Alleen indirect licht: zonder leeslamp of tafellamp ontbreekt bij de bank gericht licht.
  • Te dicht bij het plafond: onder 40 cm afstand ontstaat een harde, felle vlek.
  • Donkere muren: antraciet of donkergroen kaatst weinig terug. Daar werkt indirect licht als accent, maar niet als kamerverlichting.
  • Glanzende oppervlakken: hoogglanslak weerspiegelt de lichtbron, matte muurverf verdeelt het licht.
  • Gemengde lichtkleuren: één lichtkleur voor alle lampen in de kamer.

Veelgestelde vragen

Wat is indirecte verlichting in de woonkamer?

Indirecte verlichting stuurt het licht eerst naar muur of plafond, die het zacht terugkaatsen in de kamer. De lichtbron zelf blijft verborgen of verblindt niet. Typisch zijn up-and-down-wandlampen, wandlampen met achtergrondverlichting, lichtstaven en uplighters.

Is indirecte verlichting genoeg als enige licht in de woonkamer?

Als sfeerlicht wel, als werklicht niet. Om te lezen, te spelen of te handwerken heb je daarnaast gericht licht nodig, bijvoorbeeld een leeslamp bij de fauteuil. Plan indirect licht als een van twee of drie lichtlagen.

Op welke hoogte monteer je up-and-down-wandlampen?

Het midden van de lamp ligt in de woonkamer meestal 160 tot 180 cm boven de vloer, boven de bank 150 tot 170 cm. Tot het plafond blijft minstens 40 tot 60 cm vrij. Bij meerdere lampen aan één muur is 2 tot 3 m afstand ideaal.

Hoe krijg ik indirecte verlichting zonder elektricien?

Het makkelijkst met staande lampen en lichtstaven die naar de muur schijnen, zoals JULA of EBBA. Ook wandlampen met stekker kun je zonder aansluitpunt in de muur monteren. Lampen met een vaste aansluiting of een LED-profiel in een lichtkoof horen daarentegen in handen van een erkende elektricien.

Welke lichtkleur is ideaal voor indirecte verlichting?

In de woonkamer oogt warm wit van 2700 tot 3000 K het gezelligst. Kies voor alle lampen in de kamer dezelfde lichtkleur, zodat muur en plafond eenduidig ogen. Neutraal wit van 4000 K past eerder bij werkplekken.

Is indirecte verlichting goed om tv te kijken?

Ja, een zwak licht opzij of achter het scherm verkleint het contrast tussen het lichte beeld en de donkere kamer. Veel mensen ervaren dat als prettiger voor de ogen. Let erop dat er geen lamp in het scherm weerspiegelt.

Meer inspiratie